Digitale Scheurkalender Burgerschap

voortgezet onderwijs
Ik zie jullie - Brian Elstak
Ik zie jullie - Brian Elstak

Hoe maak je jongeren in het vmbo-onderwijs bekend met het thema burgerschap? Erfgoedhuis Zuid-Holland en Kunstgebouw ontwikkelen hiertoe de Digitale Scheurkalender Burgerschap. Kunst en erfgoed worden aan de belangrijkste thema’s uit het vak burgerschap gekoppeld, met als doel om een duurzame positieve bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van leerlingen die straks het grootste deel van de beroepsbevolking vormen.

Met andere ogen leren kijken
Kunst en erfgoed stimuleren leerlingen om met andere ogen naar zichzelf en hun omgeving te kijken. Dit sluit goed aan bij het doel van burgerschapsonderwijs: leerlingen opleiden tot burgers met een actieve, betrokken, nieuwsgierige en kritische houding.

Cultuursnacks
Een Digitale Scheurkalender is een tool voor het digibord die leerlingen op een vlotte en toegankelijke manier laat kennismaken met kunst en erfgoed. Een docent hoeft zich niet voor te bereiden en kan deze ‘cultuursnacks’ op elk gewenst moment inzetten. Als opmaat naar een uitgebreide les over een bepaald onderwerp of gewoon als tussendoortje. Het concept is bedacht door het Kröller-Müller Museum. Zij wonnen er in 2019 een internationale prijs voor museumeducatie mee. De tool is zo opgezet dat andere organisaties ook een Digitale Scheurkalender kunnen ontwikkelen, in overleg met het Kröller-Müller. In 2018 ontwikkelden Kunstgebouw en Erfgoedhuis Zuid-Holland al samen de Digitale Scheurkalender Zuid-Holland voor het basisonderwijs.

Burgerschap
Scholen zijn sinds 2006 verplicht burgerschapsonderwijs te geven, maar ze pakken dit heel verschillend aan. Meestal is het geen apart vak en wordt het verdeeld over maatschappijleer, geschiedenis en Nederlands. Om meer duidelijkheid te krijgen over wat leerlingen moeten kennen en kunnen, hebben leraren in oktober 2019 een voorstel voor een nieuw curriculum aan de minister overhandigd. Dit voorstel vormt voor Kunstgebouw en Erfgoedhuis het vertrekpunt bij het bedenken van de onderwerpen en opdrachten voor de Digitale Scheurkalender Burgerschap.

Van alle middelbare scholieren in Nederland gaat het grootste deel naar het vmbo. Zij zullen straks voor een groot deel onze maatschappij vormgeven en zullen de antwoorden op de uitdagingen van deze tijd in praktijk brengen. Gek genoeg wordt er relatief weinig voor het vmbo ontwikkeld vanuit kunst- en erfgoededucatie. Reden te meer voor ons om het vmbo als doelgroep te kiezen.

Kunst en erfgoed
De Digitale Scheurkalender Burgerschap koppelt kunst en erfgoed aan de belangrijkste thema’s uit het vak burgerschap, zoals bijvoorbeeld democratie, solidariteit, diversiteit en duurzaamheid. Door kunst en erfgoed als uitgangspunt te nemen, geef je leerlingen ruimte voor het verkennen van verschillende perspectieven. We vinden dat deze kerneigenschap van cultuuronderwijs – iets met andere ogen leren zien – uitstekend past bij het thema burgerschap.

Partners
Kunstgebouw en Erfgoedhuis werken samen aan dit project, met hulp van anderen. Heel belangrijk is de klankbordgroep met vmbo-docenten, die niet alleen de inhoud, maar ook de vorm en aansluiting met de belevingswereld van de leerlingen kritisch in de gaten houdt. SLO is als sparringpartner aan het project verbonden en kijkt vooral naar de leerplankundige ontwikkeling.

Kennisnet en NDE hebben de Digitale Scheurkalender Burgerschap als één van de vier focusprojecten uitgekozen binnen hun programma Intensivering digitale ontsluiting erfgoed voor het onderwijs. Zij volgen ons project om er lessen uit te trekken voor andere instellingen die digitale erfgoededucatie projecten willen ontwikkelen. En ze helpen met het doen van gebruikersonderzoek.

De provincie Zuid-Holland en het Mondriaan Fonds en het VSBfonds steunen het project financieel.

Tijdpad
In oktober 2020 zullen we de Digitale Scheurkalender Burgerschap lanceren. Op basis van de feedback die we van docenten ontvangen, breiden we de kalender binnen 2 jaar uit met extra items.

Meer weten over dit project? Neem contact op met Annemarie Hogervorst, 015-4154548, annemarie.hogervorst@kunstgebouw.nl.