Cultuureducatie - Kunstgebouw

Nieuw: Cultuursnacks Film

Op het educatieve platform cultuursnack.nu kun je vanaf nu onze Cultuursnacks Film vinden voor het voortgezet onderwijs. De cultuursnacks verbinden film met verschillende schoolvakken, zoals geschiedenis, Spaans en kunst.

Samen met onze provinciale partner Filmhub Zuid-Holland willen we film onder de aandacht brengen als waardevolle toevoeging aan reguliere vakken op het voortgezet onderwijs. Zo duiken leerlingen in de cultuursnack Film & Nederlands in de wereld van vertelperspectieven, terwijl ze in Film & Aardrijkskunde leren over waterschaarste in Zuid-Afrika.

De Cultuursnacks Film zijn online gratis toegankelijk, kort en makkelijk inzetbaar als leerzaam tussendoortje.

De lessen zijn samengesteld op basis van lesmateriaal van Netwerk Filmeducatie, Movies that Matter en De Wereld van de Oost.

Kijk|Kunst 2025-2026

Met maar liefst 33 (film)voorstellingen, waaronder 5 nieuwe titels, biedt Kijk|Kunst opnieuw een rijk en inspirerend programma voor alle groepen in het primair onderwijs.

Nieuw in het theateraanbod

  • De Voorleeskampioen (groep 3-4) prikkelt de fantasie en zet kinderen spelenderwijs aan tot lezen en voorlezen.
  • In 40Rovers (groep 5-6) vertellen jonge makers het beroemde sprookje op verrassende wijze – met minimale middelen.
  • Voor groep 7-8 is er Sherlock, een meeslepende muziektheatervoorstelling waarin de kracht van anders denken centraal staat. Deels Engelstalig en rijk aan vakoverstijgende thema’s.

Over het filmprogramma

Ook het filmprogramma is vernieuwd.

  • Voor groep 5-6 is de tweede filmles ingekort en zijn er voortaan 3 films, zodat er meer ruimte is voor reflectie.
  • Voor groep 1-2 sluit dit jaar, net als bij groep 3-4, een gastdocent aan bij de eerste les.

Samen verder kijken

Kijk|Kunst groeit mee met de praktijk. Daarom is er een nieuwe klankbordgroep van leerkrachten die meedenkt over de inhoud en hoe het programma nóg beter kan aansluiten bij het onderwijs.

Benieuwd of dit programma ook bij jouw school past? Neem gerust contact op.

Terugblik netwerkbijeenkomst Cultuur en Erfgoed

Op vrijdag 4 april kwamen beleidsmakers en wethouders samen in het Nationaal Onderwijsmuseum in Dordrecht voor de jaarlijkse netwerkbijeenkomst Cultuur en Erfgoed. Deze dag werd georganiseerd door Kunstgebouw, Erfgoedhuis Zuid-Holland en de Provincie Zuid-Holland.

Het overkoepelende thema was brede welvaart: de waarde van erfgoed en cultuur voor gezondheid, welzijn, milieu en sociale cohesie. Cultuur heeft namelijk een grote maatschappelijke waarde: mensen willen ergens bij horen, gezien worden, samen iets maken of beleven. Meedoen is geen luxe – het is een basisvoorwaarde voor een gezond en gelukkig leven. 

Keynotespreker Aleid Brouwer was er duidelijk over: “Cultuur verbindt. Erfgoed geeft wortels. Investeren in cultuur draagt bij aan betere onderwijsuitkomsten, breed georiënteerde mensen en hogere deelname aan democratie. Met oog voor dwarsverbanden én de lange termijn zullen investeringen in onderwijs, cultuur en erfgoed zich terugverdienen in brede welvaart.” 

Blik terug op de keynotes, keuzesessies en andere mooie momenten aan de hand van de foto’s. 

Nieuw lesprogramma onthult koloniale geschiedenis van Park Rusthoff

Leerlingen van basisschool De Regenboog en Ellen-Rose Kambel met de lesbrief (Foto: Floris Scheplitz/Erfgoedhuis Zuid-Holland)

Gisteren presenteerde Kunstgebouw samen met Erfgoedhuis Zuid-Holland en partners een nieuw educatief programma over het koloniale verleden van Park Rusthoff in Sassenheim. Burgemeester Carla Breuer en leerlingen van basisschool De Regenboog verrichtten de openingshandeling door het eerste exemplaar van de lesbrief te overhandigen.

Lesprogramma voor basisschoolleerlingen

Het lesprogramma, gericht op groep 6, 7 en 8, brengt kinderen in contact met de sporen van het slavernij- en koloniale verleden in hun eigen omgeving. Een bezoek aan Park Rusthoff is een centraal onderdeel binnen de lessen en wordt begeleid door gastdocent Maria Karg, die zelf een familiegeschiedenis in de slavernij heeft. In drie lessen leren leerlingen over de geschiedenis van het park als buitenplaats, de link met de voormalige plantages in Suriname en de slaafgemaakte mensen die hier dwangarbeid verrichtten.

Historisch besef en burgerschap

‘De Koloniale Sporen van Park Rusthoff’ koppelt lokale geschiedenis aan bredere thema’s als slavernij, de VOC, de WIC en kolonialisme. Het programma sluit daarnaast aan bij burgerschapsonderwijs met onderwerpen als vrijheid, gelijkheid en globalisering. Scholen die willen deelnemen, kunnen zich aanmelden via www.verwonderomdehoek.nl.

Bijdrage van Ellen-Rose Kambel

Tijdens de lancering werd het eerste exemplaar van de lesbrief overhandigd aan Ellen-Rose Kambel, die met haar onderzoek naar haar familiegeschiedenis meer inzicht gaf in de koloniale geschiedenis van het park. In 2017 schonk zij een houten bord met de tekst ‘Plantage Crappahoek’ aan Stichting Beheer Park Rusthoff. Dit bord, dat sinds 2018 in het park staat, dient als startpunt voor de educatieve lessen.

Samenwerking en financiering

Het project wordt financieel gemaakt door de Erfgoedlijn Landgoederenzone van de provincie Zuid-Holland en is een samenwerking tussen Erfgoedhuis Zuid-Holland, Kunstgebouw, Stichting Stil Verleden, Cultuureducatiegroep en Stichting Beheer Park Rusthoff.

Meet Up Cultuuronderwijs

Vierde editie in Den Haag

Op dinsdag 11 maart vond voor de vierde keer de jaarlijkse Meet Up Cultuuronderwijs plaats. Eerstejaars studenten Docent Muziek van het Koninklijk Conservatorium Den Haag en Codarts kwamen hiervoor samen op basisschool de Jan van Nassauschool in Den Haag. Tijdens deze middag konden de studenten zowel kennismaken met elkaar als met hun toekomstige werkveld.

De middag begon met een korte kennismaking met de aanwezige penvoerders van Cultuureducatie met Kwaliteit. De studenten konden hun vragen stellen aan CultuurSchakel, CKC Zoetermeer, Westland Cultuurweb en Kunstgebouw. Deze organisaties werken allemaal net iets anders en gaven studenten zo een inkijkje in het werkveld. Dit leverde waardevolle gesprekken op.

Hoe kies je bijvoorbeeld als penvoerder of programmeur welke activiteiten je aanbiedt op scholen? Sluit je aan bij thema’s die op een school spelen? En hoe doe je dat dan? De antwoorden verschilden per organisatie. Ook de rol van de ICC’er kwam aan bod en de inzet van doorlopende leerlijnen, zodat leerlingen in aanraking komen met alle disciplines gedurende hun schooltijd.

Na de kennismaking keken de studenten samen met de leerlingen van groep 8 van de school naar de voorstelling De Kleine Prins van theatergezelschap Bovenste Knoopje Open. Tot slot vond een nagesprek plaats met het theatergezelschap, de penvoerders, de ICC’er van de Jan van Nassauschool en de studenten, waarin dieper ingegaan werd op de voorstelling en de werkpraktijk.

Het was een geslaagde middag waarin de studenten een goede indruk hebben gekregen van hun toekomstige werkveld.

Deze bijeenkomst is een initiatief van het Koninklijk Conservatorium Den Haag, Codarts Rotterdam, Cultuurschakel en Kunstgebouw.

80 jaar vrijheid: lesprogramma’s voor po en vo

In 2025 herdenken en vieren we 80 jaar vrijheid. Een kans om met jouw leerlingen stil te staan bij de bevrijding en de waarde van vrijheid. Met lesprogramma’s voor het primair en voortgezet onderwijs bieden we inspirerende manieren om dit thema in de klas te behandelen.

Primair onderwijs: Filmsnacks Vrijheid

Om het thema Vrijheid op een laagdrempelige en interactieve manier bespreekbaar te maken in de klas, hebben Filmhub Zuid-Holland en Filmhub Midden, samen met landelijke partners, de Filmsnacks Vrijheid ontwikkeld. Dit zijn gratis, online korte filmlessen die je eenvoudig in de klas kunt gebruiken. Een Filmsnack bestaat uit een korte film en een aantal interactieve vragen die leerlingen stimuleren om na te denken over het begrip vrijheid. Voor elke groep is er een passende Filmsnack.

Voortgezet onderwijs: gratis filmvertoningen en verdiepend programma

Movies that Matter is de expert op het gebied van mensenrechteneducatie door middel van film. In samenwerking met Filmhub Zuid-Holland en Kunstgebouw organiseren zij gratis schoolvertoningen in Zuid-Holland, speciaal voor het voortgezet onderwijs en mbo. 2 indrukwekkende films zijn geselecteerd, beide met een verdiepend programma, aansluitend op het thema 80 jaar vrijheid.

Vrijheid vieren we samen

Samen herdenken we dat we, ook in Zuid-Holland, nu al 80 jaar in vrijheid leven. We koesteren dat we in een land zonder oorlog leven, waar mensenrechten worden gerespecteerd en waar we rekening kunnen houden met elkaar. Vrijheid vieren we niet alleen, vrijheid vieren we samen.

Dit programma is een samenwerking tussen Filmhub Zuid-Holland, Nationaal Comité 4 en 5 mei en de provincie Zuid-Holland.

Illusionary Love: een showcase voor Vlaardings talent

Interview met Pavvel en QVAZ

De Popunie stimuleert popmuziek in de dorpen en regio’s in de provincie met financiële en organisatorische ondersteuning via Music Support Zuid-Holland. Kunstgebouw ondersteunt dit programma tweejaarlijks via de bijdrage van het Fonds voor Cultuurparticipatie in het kader van de Pilotregeling Nationaal Akkoord Amateurkunst. Artiesten en organisatoren zoals Pavvel, QVAZ, Naomi en Max maakten gebruik van deze regeling om hun ideeën te realiseren.

Op 24 oktober 2024 organiseerden singer-songwriter, rapper en performer Pavvel (Pawel Lewandowski) samen met kunstenaar QVAZ (Quincy van Arneman Zimmerman) Illusionary Love: een showcase in de Kroepoekfabriek in Vlaardingen om opkomend talent uit de regio te presenteren.

Showcase voor jong talent

Van kleins af aan zong Pavvel mee met hits van de Backstreet Boys, Michael Jackson en Eminem. Zo ontstond zijn liefde voor muziek en wilde hij niets liever dan zelf het podium op. In 2023 bracht Pavvel in eigen beheer zijn debuutalbum Illusionary uit: een aanstekelijke mix van electronics, dancepop en hiphop. “Mijn goede vriend Quincy (kunstenaar QVAZ) en ik zochten naar manieren om onszelf meer in de spotlight konden zetten”, vertelt Pavvel. “Ik als muzikant, QVAZ als kunstenaar. Tijdens het brainstormen besloten we het idee groter aan te pakken en een showcase te organiseren voor jong, opkomend talent uit de regio.”

Met hun plan wilden Pavvel en QVAZ iets betekenen voor jonge muzikanten en kunstenaars uit hun eigen netwerk. Met een showcase konden ze podiumervaring opdoen en elkaar ontmoeten, was het idee. “We gingen rondbellen en mensen benaderen via social media met de vraag of ze mee wilden doen. We kregen al snel door dat er veel animo voor een showcase was. Uiteindelijk hebben we 9 acts bij elkaar gezocht: een mix van rappers, bands en (audiovisuele) kunstenaars die hun werk op het podium en in de zaal presenteerden.”

Gunfactor

Vanaf het begon vond Pavvel het belangrijk om de artiesten voor hun deelname te betalen. “Ik had al warme contacten met de Popunie en wist mijn weg bij het aanvragen van subsidie. Met een bijdrage van de Popunie en Pitch Parade (een initiatief van VSBfonds en Kunstgebouw) konden we de avond organiseren én de deelnemers een gage bieden.”

Pavvel: “Voor de hele avond hadden we zo’n 2.500 euro te besteden. Het grootste deel daarvan reserveerden we voor de muzikanten en kunstenaars.” Om de avond laagdrempelig te houden was de toegang gratis voor publiek. “De Kroepoekfabriek sponsorde de zaal en we konden gratis gebruik maken van de licht- en geluidsapparatuur. Zij vonden de samenwerking tussen muzikanten en kunstenaars een te gek idee, dus hadden we een grote gunfactor.”

Strak budgetteren

Het ontwerp van de flyers, geld voor een host, een cameraman voor de aftermovie en promotie op social media: alle posten werden door Pavvel en QVAZ strak gebudgetteerd. “We waren druk aan het rekenen, maar gingen behoorlijk over ons budget. Om kosten te besparen besloten we om minder taken uit te besteden. We maakten zelf het ontwerp voor het promotiemateriaal en vroegen de deelnemers het woord te verspreiden via hun kanalen. In plaats van zelf op te treden, hebben QVAZ en ik de avond gehost. Zo kwamen we alsnog uit met ons geld.”

Op 24 oktober 2024 was Illusionary Love in de Kroepoekfabriek een feit. “Met de ondersteuning vanuit Music Support Zuid-Holland konden we de avond in elkaar zetten hoe we wilden. Maar het belangrijkste was dat we de muzikanten gage en reiskosten konden uitbetalen. Dat werd zeer gewaardeerd.”

Tips van de kenner

Hebben Pavvel en QVAZ nog tips voor het doen van een subsidieaanvraag? “Schrijf een goed onderbouwd en uitgebreid plan en maak een gedegen overzicht van alle kosten. Zo kom je niet voor verrassingen te staan. En als het kan: richt een stichting op. Bij aanvragen bij andere fondsen liepen we er tegenaan dat wij geen stichting waren. Gelukkig zijn er ook geldverstrekkers, zoals Music Support die enthousiaste initiatiefnemers ondersteunen.”

Tekst: Cathelijne Beijn
Datum: 5 februari 2025

Theatervoorstelling ‘Guppie’ wint Kijk|Kunst-Kup 2023-2024

Fotograaf: Petra van der Werff

Theatervoorstelling Guppie van Reuring Theater wint Kijk|Kunst-Kup 2023-2024! Tijdens de presentatiedag op 25 november van impresariaat STT is de Kijk|Kunst-Kup 2023-2024 aan hen uitgereikt. Deze ontroerende en humorvolle productie werd door leerlingen en leerkrachten van basisscholen in Zuid-Holland als beste gewaardeerd.

Afgelopen seizoen bood het programma Kijk|Kunst een divers aanbod van maar liefst 30 verschillende producties. In totaal werden 500 voorstellingen gespeeld voor ruim 50.000 leerlingen en leerkrachten van groep 1 tot en met 8. Guppie wist met zijn prachtige vormgeving en meeslepende verhaal over vriendschap de meeste indruk te maken.

Een prijs vanuit het publiek

De Kijk|Kunst-Kup is een jaarlijkse prijs voor de best gewaardeerde voorstelling onder de deelnemers aan het programma Kijk|Kunst van het afgelopen seizoen. Geen vakprijs, maar een prijs die voortkomt uit de waardering van de bezoekende scholen; de leerlingen en leerkrachten.

Een moedige gup en een verlegen haai

De voorstelling Guppie vertelt het verhaal van een kleine, moedige gup die zwemt in de grote zee. Daar ontmoet hij allerlei dieren, waaronder een mysterieuze haai. Maar is deze haai gevaarlijk, of juist een onverwachte vriend?

Cultuur voor iedereen in Zuid-Holland

Met Kijk|Kunst brengt Kunstgebouw theatervoorstellingen naar bijna 300 basisscholen in kleinere gemeenten in Zuid-Holland. Onze missie is om cultuur toegankelijk te maken voor iedereen. De jaarlijkse prijs benadrukt het belang van kwalitatieve jeugdvoorstellingen die kinderen inspireren en verrijken.